Terapie autologiczne PRP, PRF, Cellular Matrix

Praca The Role of Platelet Concentrates and Growth Factors in Facial Rejuvenation: A Systematic Review with Case Series autorstwa Malcangi et al. (2025) 43 przedstawia przegląd systematyczny oraz serię przypadków dotyczących zastosowania koncentratów płytek krwi (PCs) i czynników wzrostu (GFs) w odmładzaniu skóry twarzy. W ramach przeglądu systematycznego autorzy przeanalizowali łącznie 32 badania kliniczne, dotyczące zastosowania koncentratów płytek krwi (PRP, PRF) oraz czynników wzrostu w odmładzanius kóry twarzy – 15 randomizowanych badań kontrolnych (RCT), 10 badań obserwacyjnych, 7 badań retrospektywnych i serie przypadków na 45 pacjentach leczonych PRP/PRF przez autorów pracy. Łączna liczba pacjentów uwzględnionych w badaniach wynosiła 1 250 osób w wieku pomiędzy 30 a 65 r.ż., z czego 83% uczestników stanowiły kobiety, a 17% mężczyźni. Najkrótszy czas obserwacji wynosił 1 miesiąc, a najdłuższy 12 miesięcy. W przypadku PRP, w 8 na 10 badań stwierdzono poprawę nawilżenia i jędrności skóry po 3 zabiegach PRP w odstępach 4 tygodni. W 6 badaniach zaobserwowano zmniejszenie zmarszczek mimicznych o 20–40%, a w 4 badaniach wykazano zwiększoną syntezę kolagenu w skórze potwierdzoną biopsją. Badania dowiodły, że PRF jest bardziej stabilną formą terapii regeneracyjnej. 5 badań wykazało, że PRF utrzymuje efekty dłużej niż PRP, ponieważ uwalnia czynniki wzrostu stopniowo. W 3 badaniach stwierdzono, że PRF bardziej intensywnie pobudza proliferację fibroblastów niż PRP. Ponadto PRF wykazało lepszą efektywność w redukcji blizn i regeneracji skóry po laseroterapii. Publikacja podkreśla, że najlepsze efekty uzyskuje się w połączeniu PRP/PRF z innymi metodami regeneracyjnymi: np. z mikronakłuwaniem (Dermapen), gdyż zwiększa absorpcję czynników wzrostu. PRP i PRF w połączeniu z laserem frakcyjnym CO₂ przyspiesza gojenie i poprawia efekty resurfacingu, a połączenie wypełniaczy (hialuronian sodu, biostymulatory) z PRP i PRF poprawia integrację tkanek. Najbardziej skuteczna okazała się terapia łączona: PRF + laser CO₂ + biostymulatory, co prowadziło do długotrwałej poprawy jakości skóry i redukcji zmarszczek. Autorzy zwrócili uwagę na kilka ograniczeń badań nad PRP i PRF tj. brak standaryzacji protokołów przygotowania osocza, różnice w metodologii badań klinicznych utrudniające porównania oraz brak długoterminowych badań nad trwałością efektów. Wskazano potrzebę standaryzacji technik podania i optymalizacji stężeń płytek w PRP i PRF, aby zwiększyć powtarzalność efektów.

Malcangi G, Inchingolo AM, Inchingolo AD, Ferrante L, Latini G, Trilli I, et al. The Role of Platelet Concentrates and Growth Factors in Facial Rejuvenation: A Systematic Review with Case Series. Medicina. 2025;61(84). doi: 10.3390/ medicina61010084.

Inne badanie autorstwa Davies C i Miron RJ 44 jest doskonałym podsumowaniem aktualnej wiedzy na temat zastosowania autologicznych koncentratów płytkowych (APC), takich jak osocze bogatopłytkowe (PRP) i fibryna bogatopłytkowa (PRF), w medycynie estetycznej. Autorzy przedstawiają w oparciu o badanie przeglądowe bardzo ciekawe i istotne wnioski dla praktyki klinicznej. W kontekście odmładzania skóry, iniekcje z PRP często wykazywały statystycznie istotną poprawę w zakresie zmarszczek, tekstury i porów w porównaniu z grupą kontrolną, której wstrzykiwano wyłącznie sól fizjologiczną. W innym badaniu wykazano wzrost średniej gęstości optycznej kolagenu po wstrzyknięciu PRP w porównaniu z okresem przed leczeniem i po iniekcji wyłącznie soli fizjologicznej. W leczeniu łysienia androgenowego (AGA), PRP prowadziło do statystycznie istotnego zwiększenia gęstości włosów i odsetka włosów w fazie anagenu, w porównaniu z grupami kontrolnymi. Jednak skuteczność PRP w AGA pozostaje kontrowersyjna z powodu braku standaryzacji protokołów, a niektóre badania nie wykazały istotnej różnicy w stosunku do placebo.

Davies C, Miron RJ. Autolougous platelet concentrates in esthetics medicine. Periodontol 2000. 2025;97:363-419. doi:10.1111/prd.12582.

Badanie porównujące PRF z PRP na ludzkich fibroblastach skóry wykazało, że płynny PRF ma większy potencjał regeneracyjny. Migracja fibroblastów skóry zwiększyła się w przypadku płynnego PRF o prawie 350% w porównaniu z grupą kontrolną i PRP (200%). PRF znacznie silniej stymulował proliferację komórek i formowanie macierzy kolagenowej w porównaniu z PRP. Stwierdzono, że poziomy mRNA TGF-beta, kolagenu typu 1 i fibronektyny były znacznie wyższe w grupie z PRF niż w grupie z PRP. PRF jest uważany za bardziej naturalne podejście, ponieważ probówki do jego przygotowania nie zawierają żadnych dodatków ani antykoagulantów. We wszystkich nielicznych badaniach porównujących PRP i PRF wykazano lepsze wyniki przy użyciu PRF. W leczeniu blizn potrądzikowych odnotowano 5-krotnie wyższą częstość wyników „doskonałych” w przypadku PRF w porównaniu z PRP. Jedno badanie wykazało marginalną przewagę PRF nad PRP w zakresie gładkości okołokątnej i zmarszczek w 3. miesiącu.