Hialuronidaza pod kontrolą USG

Celowane rozpuszczanie depozytów kwasu hialuronowego pod kontrolą ultrasonografii, tam gdzie ma to zastosowanie (przetrwale, wyraźne depozyty kwasu HA). W tym celu wykorzystywana jest hialuronidaza medyczna Hylase Dessau. Hialuronidaza, jest enzymem rozkładającym kwas hialuronowy, wykorzystywanym w medycynie od ponad 60 lat. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (ang. Food and Drug Administration) zatwierdziła hialuronidazę do następujących wskazań: (1) podskórne wlewy płynów (hipodermoliza), jako (2) środek wspomagający w celu przyspieszenia wchłaniania i dyspersji leków w tkance podskórnej lub w leczeniu wynaczynienia i (3) jako dodatek do promowania absorpcji środków kontrastowych w angiografii dróg moczowych (urografia podskórna), a w Europie jako (4) lek przyspieszający wchłanianie krwiaków. W Polsce lek nie jest dostępny dlatego sprowadzamy go z Niemiec lub Czech.

Jak dotąd, nie istnieje złoty standard ilości podawania hialuronidazy – wszystkie mają charakter off label, a FDA nie zatwierdziło żadnej substancji jako leku do korekty, czy usuwanie wypełniaczy.

Aktualne zastosowanie enzymu poza ww. wskazaniami (tzw. off label) obejmuje rozpuszczanie wypełniaczy kwasu hialuronowego, leczenie ziarniakowych reakcji na ciało obce oraz leczenie martwicy skóry związanej z iniekcjami wypełniacza. Reakcja wypełniacza na hialuronidazę zależy od stężenia kwasu hialuronowego, liczby wiązań sieciujących oraz formy wypełniacza. Im większa liczba wiązań sieciujących, tym trudniej hialuronidazie uzyskać dostęp do miejsc wiązania wewnątrz wypełniacza, przez co wypełniacze z dużym sieciowaniem wymagają dłuższego czasu na rozpuszczenie.

Kiedy hialuronidaza jest wstrzykiwana do organizmu, jej aktywność stopniowo spada w czasie w wyniku rozcieńczenia, dyfuzji i dezaktywacji. Dezaktywacja jest spowodowana aktywnością antyhialuronidazy, która przebiega z różną szybkością w tkance podskórnej i w osoczu. W eksperymencie na gryzoniach okres półtrwania hialuronidazy w tkance podskórnej wynosił mniej niż 30 minut, a jej aktywność częściowo utrzymuje się do 1 godziny w zależności od eksperymentu. W osoczu okres półtrwania wynosił od 2 do 3 minut, gdy hialuronidaza była wstrzykiwana dożylnie u ludzi, a nawet wielokrotne wstrzyknięcia nie powodowały trwałego podwyższenia poziomu hialuronidazy w surowicy. Przyczyną krótkiego okresu półtrwania hialuronidazy w ludzkim osoczu jest obecność licznych inhibitorów hialuronidazy w osoczu oraz metabolizm hialuronidazy w nerkach i wątrobie.W praktyce klinicznej oznacza to, że jeśli efekt terapeutyczny działania hialuronidazy jest niewystarczający, np. w przypadku silnie usieciowanych wypełniaczy lub obecności biofilmu bakteryjnego – konieczne może być powtórne podanie enzymu po kilku godzinach lub w kolejnych dniach. Szczególne znaczenie ma precyzyjne podanie hialuronidazy w przetrwały depozyt HA lub w bezpośrednie sąsiedztwo miejsca, gdzie znajduje się wypełniacz – nie tylko ze względu na ograniczoną dyfuzję enzymu, ale także ze względu na krótki czas jego aktywności. Dlatego wskazane jest wykorzystanie USG w obrazowaniu przetrwałych depozytów implantów żelowych kwasu hialuronowego. Wnioski te potwierdzają również dane z badań in vivo oraz obserwacje kliniczne, które wskazują, że hialuronidaza jest skuteczna tylko wtedy, gdy znajduje się w odpowiedniej koncentracji i blisko miejsca działania. Enzym nie kumuluje się w organizmie i ulega całkowitemu rozkładowi w ciągu godzin, co czyni jego działanie tymczasowym, ale jednocześnie przewidywalnym. Na hialuronidazę w organizmie wpływają różne leki. Do antagonistów hialuronidazy należą środki przeciwzapalne (np. indometacyna, deksametazon i salicylany), liczne związki pochodzenia roślinnego (np. flawonoidy i przeciwutleniacze), leki przeciwhistaminowe, stabilizatory komórek tucznych, heparyna, witamina C, dikumaren i radiograficzne środki kontrastowe.