Redukcja blizn przerostowych

Opis przypadku pacjentki gabinetów Młodość

48-letnia zdrowa kobieta poddana została zabiegowi estetycznemu z użyciem wypeł niacza na bazie hydroksyapatytu wapnia w „domowym gabinecie”. Substancja została podana przez osobę bez uprawnień w dniu 27 stycznia 2023 r. Produkt, według relacji pacjentki, podano śródskórnie, techniką depozytową w obszar szyi i dekoltu. W ciągu kilku dni od zabiegu, w miejscach iniekcji zaczęły pojawiać się widoczne, czerwone guzki o średnicach 2–5 mm. Osoba, która wykonała zabieg, zaleciła pacjentce korzystanie z gorących kąpieli w celu zmniejszenia widoczności guzków (czego w istocie należy unikać ze względu na wzmacnianie reakcji zapalnej pod wpływem wysokich temperatur). Jak można było się spodziewać, guzki nie zmniejszyły się. Zamiast tego powiększyły się, stały się twardsze i ciemniejsze. Ostatecznie, dwa miesiące po zabiegu, pacjentka zwróciła się o pomoc do pobliskiej placówki medycznej. Otrzymała doogniskowe iniekcje z soli fizjologicznej, a następnie zmiany poddano intensywnemu masażowi. Nie odnotowano poprawy. Ostatecznie dwa tygodnie później (21 marca 2023 r.) pacjentka skontaktowała się z gabinetami lekarskimi Młodość, gdzie rozpoczęto leczenie.

Zgodnie z konsensusem medycznym, najlepsze efekty terapeuryczne można osiągnąć łącząc 5-fluorouracyl (5-FU) z triamcynolonem. Obie substancje są jednak w Polsce niedostępne. Zamiast tego zastosowaliśmy leki dostępne w naszym kraju, co skutkowało podobnym wynikiem terapeutycznym: Avastin 25 mg/ml (bewacyzumab; dawka: 0,5 mg) oraz Diprophos (6,43 mg dipropionian betametazonu; dawka: fiolka 1 ml) rozcieńczone w roztworze 2% lignokainy. Działanie bewacyzumabu oraz 5-fluorouracylu obejmuje hamowa nie angiogenezy w zmianach patologicznych. Z tego też powodu wykorzystaliśmy Avastin jako zamiennik dla 5-FU, celem zablokowania wzrostu naczyń krwionośnych w powstałych ziarniniakach. Leczenie uzupełniliśmy iniekcjami z użyciem dipropionianu betametazonu (Diprophos) ze względu na działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne kortykosteroidów. Ewentualnym zamiennikiem dla betametazonu w tym przypadku mógłby być hydrokortyzon (Corhydron).

Dodatkowo postanowiliśmy wykorzystać preparat na bazie tropokolagenu z kwasem cytrynowym i nikotynamidem (GUNA MD-Matrix) ze względu na cenne właściwości kwasu cytrynowego, będącego silnym „akceleratorem” metabolizmu komórkowego. Natomiast tropokolagen zawarty w preparacie, aktywuje procesy metaboliczne w fibroblastach, co umożliwia odbudowę lokalnej struktury tkanki łącznej i prowadzi do przywrócenia prawidłowej architektury tkankowej oraz lokalnego mikrokrążenia. Kwas cytrynowy nie tylko przyspiesza apoptozę komórek (która jest faktycznie wymagana w leczeniu ziarniniaków), ale jednocześnie zwiększa szybkość odnowy skóry. GUNA MD-Matrix jest preparatem zwykle zalecanym dla wsparcia regeneracji tkanek w terapi i ran/blizn u dorosłych i dzieci. Iniekcje z użyciem bewacyzumabu oraz betametazonu powtarzaliśmy co 4 tygodnie, łącznie 4 wizyty. Dodatkowo, co 2 tygodnie, doogniskowo podawaliśmy tropokolagen z kwasem cytrynowym i amidem kwasu nikotynowego (GUNA MD-Matrix), celem wsparcia metabolizmu w obrębie guzków. Przed pierwszą sesją zabiegową usunęliśmy również chirurgicznie jedną ze zmian. Materiał został następnie wysłany do zakładu histopatologii w celu uzyskania dokładniejszej diagnozy. Specjalista patomorfologii potwierdził obecność ziarniniaka spowodowanego obecnością ciała obcego. Cztery miesiące po rozpoczęciu wyżej wspo mnianego leczenia ziarniniaki zostały prawie całkowicie usunięte, pozostawiając jednak miejscowe przebarwienia. Zaleciliśmy pacjentce rozpoczęcie domowej kuracji retinoidami z użyciem 0,5% retinolu, a także poddanie się serii zabiegów laserowych i radiofrekwencji mikroigłowej połączonych z peelingami chemicznymi w sezonie jesienno-zimowym.

Omówiona sytuacja kliniczna wystąpiła ze względu na kilka czynników:

• nieumiejętne wykorzystanie wyrobu medycznego przez osobę nieupoważnioną do wykonywania tego typu zabiegów,

• nieprawidłową technikę iniekcji (podanie śródskórne metodą depozytową),

• gorące kąpiele, które nasilają reakcję zapalną.

Hydroksyapatyt wapnia należy podawać podskórnie lub nadokostnowo, powoli, z mniejszą ekstruzją (naciskiem na tłok) i przy najmniejszej ilości niezbędnego produktu. W przypadku głębokich iniekcji, płaszczyzna nadokostnowa pozostaje preferowanym poziomem deponowania preparatu, z zachowaniem szczególnej ostrożności. W codziennej praktyce, w gabinetach Młodość wykorzystujemy ultrasonografię w czasie rzeczywistym, dzięki czemu dodatkowo redukujemy ryzyko donaczyniowego podania preparatu. Śródskórne wstrzyknięcie hydroksyapatytu wapnia powoduje powstanie widocznych guzków/ziarniniaków, które są niezwykle trudne do usunięcia. Leczenie wymaga ogromnych ilości czasu, wysiłku i nakładów finansowych. W naszym przypadku, ze względu na ograniczoną dostępność zalecanych w międzynarodowym konsensusie leków, zmieniliśmy protokół leczenia stosując Avastin 25 mg/ml (bewacyzumab; dawka: 0,5 mg) i Diprophos (6,43 mg dipropionian betametazonu; dawka: fiolka 1 ml) zmieszany z 2% lidokainą oraz tropokolagen z kwasem cytrynowym i nikotynamidem, uzyskując bardzo satysfakcjonujące wyniki. Tropokolagen (GUNA MD-Matrix), z powodzeniem wprowadziliśmy do leczenia guzków i nierówności – w przypadku nie tylko powikłań po hydroksyapatycie wapnia, ale również po kwasie polimlekowym oraz poli-D-mlekowym. Produkt ten, podawany doogniskowo, pozwala skuteczniej redukować szczególnie świeże zmiany.